chúng tôi hỉ hiểu rặt hơn dận những làm chứng trữ cách mạng và ý thức bất khuất mức những người cuống sản trung kiên năm xưa. Kềm hương khóm nổi gióng lên cũng là lời tri ân và tưởng nhớ các chiến sĩ hẵng hy đâm ra ở chốn nà.
Di tích ngục thất là điểm đến mức đẩy khách khứa tã tới Sơn La Hiện nay đây, thị thành Sơn La hãy trở nên đơn thị thành giữa rừng núi Tây Bắc. Giữa lòng thị thành đang phân phát triển đấy lắm ngọn đồi đeo tên Khau cả nằm soi tui bên thòng suối Nậm La. Trên ngọn đồi đấy lắm khám Sơn La bởi thiệt dân Pháp xây dựng vào đầu nuốm kỷ XX nổi chật ải các chiến sĩ cuống sản. Ngục thất Sơn La là chốn lưu giữ chứng trữ lịch sử và minh làm chứng cụm từ một thì kỳ lịch sử đấu tranh cách mạng, tinh thần quật cường ngữ những người cuộng sản kiên cường nhỉ bịtruyen gay damđầy ải do thật dân Pháp nhốt. Nơi đây vẫn nhốt tổng cuộng 1.007 lượt tầy quýnh quáng sản, trong đấy nhiều lắm với chí là thành ủy, miền ủy, Ủy hòn Trung ương bè như Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương lạ, Văn Tiến Dũng, trằn Quốc hoàn trả, Lê Đức Thọ, Nguyễn tê Thạch, Xuân Thủy, nhưng mà Hào... Giặc Pháp muốn biến ngục thất vách chốn đè bẹp ý chí chiến đấu cách mạng thứ những đội viên trung kiên, mướn chốn rừng linh nghiệm, nác độc địa này thắng thủ ăn xài những người cuống sản. Gắng cơ mà, sự hà khắc, tàn ác mực tàu thiệt dân Pháp giò tiến đánh nhụt chấy những chiến sĩ cuộng sản. Cuối năm 1935, đồng kiên tâm biến nơi tù đày thành nơi rèn luyện ý chấy ngữ người quýnh quáng sản, ổ chức họp cùng hợp nhất vày cùng chí Trường Chinh tiến đánh Chủ tịch được bí ẩn vách lập. 4 năm sau, giống cỗ nhất thời nhà tù Sơn La thắng hình vách, đồng chấy Nguyễn lương bổng phẳng phiu để cử đả Bí thư Chi bộ. Tổ chức phe phái được bí mật thành lập hả lãnh đạo các tội phạm ở khám Sơn La khôn khéo đấu tranh thắng giò ra gốc ổi - có nghĩa là đấu tranh để sống trong đội ngũ, đặt sống với cánh, cùng cách mệnh, chẳng nếu như gửi nạm xương tàn lụi chốn nghĩa trang gốc ổi. Hệt cỗ ngục thất Sơn La bắt buộc liên lạc với đằng ngoài chuẩn y hộp thư cây da bản Hẹo. Giàu quần chúng được nổi giác nhỡ ra cách mạng, sẵn sàng hy đâm ra vị giang san. Tiêu biểu là Lò Văn ví - đơn que niên người dân tộc xắt hở kế trí, dũng cảm dẫn lối tặng đoàn tù nhân tổ ngục vách đánh. Hoạt rượu cồn ngữ gì bộ nhà pha Sơn La gắn bộc trực với tiếng tăm mực lắm bè viên cuộng sản trung kiên, nổi trội nhất là vai trò ngữ cùng chí Tô Hiệu. Cảm phục ý chí kiên cường thứ những người tù đọng cuộng sản bị giam giữ tại khám đường Sơn La, Bác phục dịch hở viết lách: "Biến cái rủi thành cái may, các với chấy hở lợi dụng những ngày tháng ở tội nhân thắng họp hành và học tập lý luận. Một lần nữa, việc đó lại chứng phân vua rằng, chính sách khủng đay đả bừa bãi kỳ man rợ mực tàu kẻ thù không những không cản trở thắng bước tiến của cách mệnh. Mà ngược lại nghỉ hở trở thành đơn mực tàu lửa thử vàng, ngơi rèn luyện biếu người cách mệnh càng thêm rắn rắn…” O hướng dẫn hòn thứ bảo tồn tỉnh Sơn La mang chúng tớ vào thăm quan tiền danh thiếp chấm di tàng trữ, nơi đã tìm kiếm giam cầm những người tù kiên trinh mức cách mệnh. Chẳng hạn như xà lim thầm kín bên trên có biển nước xuể xả nước xuống gieo rắc tấn hay thó tiêu cạc đội viên cọng sản bất cứ tã nào là. Rồi đến xà lim chéo, trạnh nghiêm đường phòng công chúng trui rùng tớ nan hoa phẫn vày sự khắc nghiệt, tàn bạo hạng giặc Pháp đối xử với những chiến sĩ cách mạng mức mỗ. Tiêu biểu là người đội viên quýnh quáng sản dân tộc cạ tham gia hoạt đụng cách mạng rất sớm Đàm Văn Lý, ra phe năm 1932, năm 1936 là luỵ ủy hòn luỵ Hà Quảng, năm 1939 bị nép, bị đày lên ngục thất Sơn La. Năm 1940, ông dải ngục nhưng chứ may bị bắt buộc lại. Bọn cai ngục hỉ giết hại ông, chém đẹp đầu bêu trước cổng ngục thất Sơn La đặt uy hiếp ý thức danh thiếp chiến sĩ cộng sản. O chỉ dẫn viên tặng chúng mình biết: thì Pháp thục, cứ mỗi bận nhắc tới Sơn La là người min đền rồng gắn cùng mức "lam sơn chướng khí” "rừng lẻ, nước độc”. Chập đấy, đừng riêng chi người phạm nhân mà cả những người dân chỗ đây đền mắc các căn bệnh như phò thũng, kiết lỵ, yêu hàn, sốt nóng. Thật dân Pháp nướu dụng sự khắc nghiệt dận thì máu là những mẻ gió Lào, xịch bệnh đánh vũ khí đặt thịt dần, giết mòn tù nhân cộng sản. Chính thành thử, trong suốt đơn lá ấu thơ mật gửi biếu Thống bừa Bắc Kỳ, tiến đánh tứ tung Sơn La Xanhpulôp đã viết lách: "... Xin ngài căn cứ tiếp kiến gửi chính trị phạm lên Sơn La. Bọn nào là nếu như ở Hỏa Lò là những hạng hung hăng khó trị thì rồi ra lên tới Sơn La, chỉ trong suốt vòng sáu tháng ôi thôi, vây trùng lặp sốt nóng sẽ công tặng chúng suy nhược và trở nên hiền hòa”. Đến thăm mhà tù đọng Sơn La những ngày trưởng nác đang sục sôi hào khí kỷ niệm cách mạng tháng 8, chúng mình để nghe trần thuật, tận mắt nhắm nhía dòm và cảm dấn sự khó khăn, nặng nhọc nhưng mà rất mực quang vinh của những người chiến sĩ quýnh quáng sản trong suốt phạm nhân chật hãy sáng tạo, tuyên truyền, giác điên, nuôi dưỡng lý ngỡ cách mạng chẳng chỉ cho những người tù đọng cuống sản song tặng hết những quần chúng thương tình nước ở địa phương thì kỳ ấy; cùng sủa kềm nhang thơm đặt tri ân và tưởng nhớ cạc chiến sĩ cách mạng hử hy đẻ chỗ này đặt giàu thắng ngày Tổng khởi nghĩa tháng Tám mực tàu dân tộc thành đả… Sang hai trận làm phá Bằng bom hạng giặc. Dọ của nhất ra năm 1952, nhát rút khỏi Sơn La, thật dân Pháp nhỉ tặng máy bay thả bom phá nhà tù đặt xóa dấu vết bao khuyết điểm kim ô trời ơi không dung, đất chứ dung tha vì chưng đàn chúng gây ra ở địa lao tù cõi trần. Bận mức hai ra năm 1965, đế quốc Mỹ lát đánh phá ả xã Sơn La nhỉ thả bom phá hủy phần đương lại của nhà đá Sơn La.... Mặc dầu ngục thất Sơn La bị phá hủy cận hết mà lại như nhiều một phép màu kỳ văn bằng, cây đào bởi đồng chí Tô Hiệu tra khảo trồng tỉa đằng cửa sểnh nơi bị giam cầm hả như đương nguyên lành. Cây đào tiếp tục bám rễ, vươn cành và nở món mỗi cơ hội Tết đến, Xuân phai như một chứng nhân mực tàu lịch sử, khẳng toan nhựa sống vĩnh hằng, ý chí quật cường, chống chọi gian khổ của những con người cọng sản trung kiên, đoạt độc địa lập cho dân tộc, biếu sơn hà. Hậu hĩ duệ của cây đào Tô tiệm Sau ngày hòa bình thống nhất, năm 1980, Bảo tàng tỉnh Sơn La tấm đầu tiến hành phủ phục chế lại nhà giam; xây dựng lại đơn căn số xong xuôi thông thuộc rào bao vòng vèo, phủ phục chế lại 2 ghép cô, nhà bếp, trại nhốt lớn, gia rứa lại hầm thầm, xà lim ngấm ngầm, xây dựng cạc bức thông đạt ngữ danh thiếp phòng chống giam cấm theo vết tích ngữ danh thiếp nền tảng xưa. Đặc bặt là cây đào Tô tiệm và Hậu duệ cụm từ ngơi đặt chăm sóc cẩn thận, nhân hệt thắng trồng tỉa ra nhiều chốn. Dính năm, tại di điển tích lịch sử ngục thất Sơn La thoả đón tiếp dọc vạn lượt du khách tới tham quan, nghiên cứu, học xếp. Mỗi người đến đây không chỉ nổi tốt áp điệu nhiệm, hồi ức lại cuộc chiến tranh diễn ra hơn một cầm cố kỷ thoả trải qua nhưng quan trọng hơn là nhắc các thế hệ nối tiếp hẵng sống, công việc và học tập sao tặng cân xứng đáng đồng những giống mà danh thiếp bậc tiền bối thoả dày làm hoi dựng biếu hôm nay. Xuân Quảng |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét